[Wordpress] Kategorie, tagi i taksonomie użytkownika bez programowania

Zobacz komentarze

Podziel się

[Wordpress] Kategorie, tagi i taksonomie użytkownika bez programowania - http://webprojektant.plTaksonomie to potężne narzędzie WordPress. Przede wszystkim dzięki nim jest tak uniwersalny i może służyć nie tylko do prowadzenia prostego bloga, ale także jako system zarządzania treścią (ang. CMS czyli Content Management System) dla całkiem sporego i złożonego serwisu.

Pojęcie taksonomii pochodzi z greki od słów: taksis, czyli układ i nomos, czyli porządek. W języku polskim jest używane dość wąsko jako nazwa nauki o klasyfikacji roślin i zwierząt, ale w języku angielskim oznacza nieco bardziej ogólne metodę grupowania różnych rzeczy.
Tak mogłyby wyglądać kategorię w poważnym serwisie literackim. Jest to przykład płaskiej struktury kategorii Taksonomia w WordPressie to właśnie sposób na grupowanie wpisów. Tych sposobów może być wiele, bo WordPress dostarcza nam dwie taksonomie, których możemy używać oraz możliwość dodania dowolnej liczby własnych.


Taksonomie wbudowane – kategorie i tagi

Kategorie funkcjonowały w WordPressie od zarania, służyły temu, czemu i dziś służą najczęściej, podziałowi wpisów według tematów. Kategorii jest zwykle niewiele, często z nich właśnie jest zbudowana nawigacja serwisu. Kategorie mogą tworzyć płaską listę, tak jak to widać na załączonej ilustracji pokazującej przykładową strukturę kategorii w serwisie literackim. Mogą też być ułożone w hierarchię z podkategoriami, a jeśli jest to potrzebne nawet podpodkategoriami, i tak dalej. Tych zagłębień może być dowolnie dużo, ale użycie więcej niż dwóch to już sygnał, że coś mamy źle przemyślane.
Na wielu serwisach każdy wpis przyporządkowany jest do jednej kategorii, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby był przydzielony do wielu, to zależy już od architektury informacji na danym serwisie.
Tagi zostały w prowadzone w 2007 roku w wersji 2.3. W Internecie znane i używane były już od wielu lat. W 2003 roku wprowadził je delicio.us, potem Flickr, który zresztą jako pierwszy użył powszechnie dziś używanej wizualizacji tagów jako chmury.
W obydwu serwisach (i wielu, które na fali Web 2.0 poszły w ich ślady) treści do serwisu dodawali użytkownicy. Zwykle mieli oni problem, żeby dobrze przydzielić dane zdjęcia czy linki do jednej ze zdefiniowanych przez autorów serwisu kategorii. Natomiast nie mieli problemu, żeby wpisać do okienka kilka słów, które opisują lub kojarzą się im z wrzucaną treścią – zdjęciem, linkiem czy filmem.
Zaletą tagów jest to, że z założenia nie mają żadnej struktury, są po prostu listą słów i pojęć. Kiedy na przykład wrzucamy zdjęcie do serwisu mamy do wyboru wiele różnych sposobów opisania go. Wszystkie te sposoby możemy użyć jednocześnie jeśli będziemy mogli zdjęcie sklasyfikować tagami:

wakacje, lipiec, Paryż, Notre-Damme, Francja, Helenka, Jarek, czarno-białe, canon

Te wszystkie tagi mogą opisywać jedno zdjęcie. Żeby je zastąpić kategoriami musielibyśmy zastosować kilka różnych klasyfikacji (opisujących miejsce, czas, techniczną stronę zdjęcia, okazję, itp.), w dodatku niektóre byłyby bardzo obszerne. Musielibyśmy stworzyć na przykład taką, która zawiera wszystkie możliwe miasta i miejsca gdzie ludzie mogą robić zdjęcia. Alternatywą byłaby utrata ciekawej informacji, przez skupienie się tylko na głównych miastach i regionach.
Dokładnie taki sam problem napotykamy, w serwisie kulinarnym i tutaj znowu tagi są bardzo przydatne.

Tagi są nieocenione, kiedy możliwych podejść do klasyfikacji i pojęć jest bardzo dużo i nie wiadomo, które na koniec będą dla użytkowników najważniejsze, albo wtedy gdy możliwa do zastosowania kategoria pojęć jest bardzo obszerna.
Pytanie tylko, czy znana wszystkim chmura tagów to najlepszy sposób, aby je wyświetlać. Po raz pierwszy w sieci użył jej kiedyś Flickr ale później żartobliwie za to przepraszał. Na rozdaniu nagród Webby Awards, gdzie wszyscy laureaci tradycyjnie wygłaszają przemówienia złożone z pięciu słów, w 2006 padło ze strony Flickra: “Sorry about the tag clouds”. Bo chociaż w wypadku filckra chmura tagów sprawdza się dalej, w wielu serwisach jest stosowana bezrefleksyjnie i jako zwykły zapychacz miejsca na sidebarze.
W wypadku naszego, przykładowego serwisu kulinarnego samo użycie tagów nie jest złe, ale forma chmury jest niezwykle rozwlekła i akurat tutaj nie ma powodu aby jej używać. Chmura ma dwie fajne cechy – pozwala jednym rzutem oka ocenić, które słowa są najbardziej popularne, które są “HOT”. Daje też możliwość poklikania użytkownikowi, który wyczerpał inne metody nawigacyjne, a dalej chce pozostać na serwisie. Wydaje się jednak, że żaden z tych scenariuszy nie ma tutaj miejsca. Raczej można się spodziewać użytkowników, którzy po prostu poszukują przepisów z danym składnikiem, bo albo chcą spróbować czegoś nowego (coś z bakłażanem), albo akurat nim dysponują. Znacznie bardziej użyteczne i zajmujące znacznie mniej miejsca jest w tym wypadku przedstawienie listy produktów w formie zwięzłej alfabetycznej listy, tak jak to widać na kolejnej ilustracji. Widget wyświetlający taka listę dostarcza na przykład wtyczka Taxonomy List Widget.
Przykładem dobrego użycia chmury tagów jest ciągle Flickr, w którym treści klasyfikują użytkownicy i żaden ustalony arbitralnie podział zdjęć nie jest tu dostatecznie dobry. Jednak nawet tutaj chmura występuje tylko na nielicznych stronach, za to tagi są użyte w formie dyskretnej listy na stronie zdjęcia, a przede wszystkim mają decydujące (choć ukryte dla oka) znaczenie w wyszukiwarce.
Warto też pamiętać, że dobrze przemyślana struktura tagów i kategorii jest elementem dobrego SEO, jednym z ważnych czynników budowania stron przyjaznych dla wyszukiwarek.


Taksonomie użytkownika – kiedy mamy dużo treści.

Oprócz tagów i kategorii WordPress dostarcza domyślnie jeszcze kategorie odnośników, ale mają one konkretne zastosowanie i nie pomogą nam w grupowaniu wpisów w wypadku kiedy nasz serwis jest duży i zawiera wiele różnych rodzajów treści. Napotykamy wtedy problem nawigacyjny: jak pokazać użytkownikowi bogactwo naszego serwisu i jak zbudować skuteczną nawigację tak, aby użytkownik mógł łatwo dotrzeć do tego, czego potrzebuje, lub mógł wygodnie przeglądać nasz serwis. Z pomocą przychodzą wtedy taksonomie użytkownika.
Dopiero od wersji 3 obsługa taksonomii w WordPressie jest naprawdę sensowna. Mamy też dużo wtyczek, które pozwalają nam nimi zarządzać. Zacznijmy jednak od przykładu zastosowania.
Wyobraźmy sobie że robimy serwis w rodzaju dobreprogramy.pl z którego użytkownicy będą mogli pobrać oprogramowanie na różne systemy i o różnych licencjach (darmowe, shareware, wersje próbne, itd.).
Dodając poszczególne programy będziemy używali wpisów, dzięki temu będziemy mieli naturalny porządek chronologiczny (najnowsze na górze), ale też chcielibyśmy dać użytkownikom możliwość przeglądania programów według różnych kryteriów. Przede wszystkim ważny jest typ programu – do czego służy. Do tej klasyfikacji użyjemy standardowych kategorii dostępnych w WordPressie.
Potrzebujemy jednak co najmniej dwóch dodatkowych klasyfikacji. Każdy program ma jakąś licencję, i dla użytkowników ważne jest czy pobierają program darmowy, czy wersję trial, która przestanie działać po miesiącu. Oprócz tego powinniśmy zaznaczyć na jakim systemie działa dany program. Moglibyśmy do jednej z tych klasyfikacji użyć tagów, ale powinniśmy ich raczej użyć zgodnie z przeznaczeniem określając każdy z programów kilkoma słowami kluczowymi. Ponadto, tak czy owak, brakuje nam jednej klasyfikacji. Dlatego zostawmy tagi i do obydwu zdefiniujmy nasze taksonomie.
Taksonomie użytkownika można zdefiniować samemu wywołując odpowiednie funkcje podczas inicjalizacji WordPressa, ale to wymaga umiejętności programowania, a ten artykuł przeznaczony jest nie tylko dla programistów. Dlatego najlepiej użyć jednej z wielu wtyczek do definiowania taksonomii. Jest ich wiele.
WPinternals poleca wtyczkę Types. Oprócz możliwości założenia nowej taksonomii pozwala ona także na definiowanie typów wpisów użytkownika (Custom Post Types) oraz dodawanie nowych pól użytkownika do formularza wpisu. Chociaż na tym etapie nie jest nam to potrzebne, w bardziej złożonym serwisie, prędzej czy później będziemy tego potrzebować. Dobrze jeśli te wszystkie tematy obsługuje jedna wtyczka, a ta w dodatku jest dobrej jakości. Autor wtyczki oferuje też płatne rozwiązanie o nazwie Views, które pozwala tworzyć layouty bez ingerencji w kod PHP. Jeśli jesteś osobą nie programującą, może być to dla Ciebie ciekawe rozwiązanie.


Jak założyć własną taksonomię

Po zainstalowaniu wtyczki w nawigacji admina WordPressa pojawia się menu Types z pomarańczową ikoną wtyczki. Wybieramy z niego opcję Custom Types and Taxonomies. Na ekranie, który się pokaże wybieramy przycisk Add Custom Taxonomy.
Na ekranie pojawi się duży formularz. Jego pierwszy moduł Name and description pozwala na podanie podstawowych danych o tworzonej taksonomii.

Drugi moduł pozwala nam wybrać, do których typów wpisów chcemy stosować nowo tworzoną taksonomię. Jeśli nie mamy utworzonych żadnych własnych typów (a w tym przypadku zapewne tak jest) przydzielmy taksonomie Systemy tylko do Wpisów, chyba że mamy dobry pomysł jak ją wykorzystać w wypadku Stron.

Moduł Labels pozwala nam ustalić teksty związane z taksonomią, które będą się pojawiały w adminie WordPressa w poszczególnych menu i formularzach. Niestety plugin Types nie jest na razie przetłumaczony na język polski więc musimy zmienić domyślne teksty we wszystkich polach.
Wypełnij poszczególne pola zgodnie z tym, jak są wypełnione na poniższej ilustracji i ewentualnie poeksperymentuj ze swoimi tekstami jeśli te Ci nie odpowiadają.


Jak korzystać z własnej taksonomii bez programowania

Po stworzeniu taksonomii Systemy powinna się ona pojawić w menu Wpisy obok poniżej kategorii i tagów. Wybierz ją i na stronie, która się pojawi wprowadź kilka systemów, tak aby tworzyły hierarchię. Taksonomię edytuje się identycznie jak kategorie, ponieważ tak zdecydowaliśmy podczas jej zakładania.
Po wprowadzeniu kilku testowych pojęć (nazw systemów) do taksonomii, przejdź do pisania nowego wpisu. W panelu po prawej stronie powinieneś zobaczyć moduł, w którym możesz przydzielić swój wpis do systemów oraz ewentualnie podczas redagowania wpisu dodać nowy system.

Jeśli nie widzisz modułu Twojej nowej taksonomii oznacza to że z jakiegoś powodu jest on ukryty. Kliknij na zakładkę Opcje ekranu w prawym górnym rogu strony i na arkuszu, który się otworzy znajdź pozycję Systemy. Następnie zamknij ten panel ponownie klikając Opcje ekranu i przewiń stronę do miejsca w którym pojawił się moduł Systemów.
Przed dalszymi przykładami powinieneś stworzyć kilka testowych artykułów i przydzielić je zarówno do różnych kategorii jak i systemów.
Pora teraz wyświetlić artykuły przypisane do taksonomii. najprościej zrobić to umieszczając pojęcia taksonomii w menu WordPressa. Przejdź do karty Wygląd/Menu. Tutaj również powinieneś widzieć listę swojej taksonomii. Jeśli jej nie ma wyświetl ja podobnie jak na karcie edycji wpisu przy pomocy Opcji ekranu. Następnie wybierz dla testu kilka pozycji z tej listy i kliknij przycisk Dodaj do menu. Jeśli nie masz jeszcze żadnego menu musisz go najpierw utworzyć klikając przycisk Utwórz menu. Po utworzeniu menu zapisz go przyciskiem Zapisz menu. Aby Twoje menu było widoczne na stronach serwisu musisz wybrać jego nazwę w module Położenie motywów i kliknąć przycisk Zapisz. Więszość motywów ma zdefiniowane co najmniej jedno położenie o nazwie Primary Menu. Tak jest na przykład w domyślnym motywie WordPressa o nazwie Twenty Eleven.

Jeśli wszystko poszło dobrze przejdź otwórz teraz strony serwisu, i kliknij jedną z opcji w menu. Zobaczysz listę wpisów tylko dla wybranego systemu.
Nawet jeśli stworzysz duże, rozbudowane menu, możesz chcieć pokazać nowo utworzoną taksonomie na sidebarze z boku serwisu. Z domyślnych widgetów pozwala na to tylko Chmurka tagów. Jeśli chcesz wyświetlić taksonomie w formie listy, skorzystaj z jednej z wielu przeznaczonych do tego wtyczek.
Najprostszą chyba i najprzyjemniejsza w użyciu jest wtyczka Taxonomy Widget. Po jej zainstalowaniu przejdź do widoku Wygląd/Widgety. Znajdź widget Taxonomy, umieść na sidebarze, następnie skonfiguruj zgodnie z ilustracją, a następnie kliknij Zapisz.
Otwórz teraz strony serwisu. W miejscu gdzie umieściłeś widget powinieneś zobaczyć listę systemów z widoczną hierarchią.
Jeśli lista jest niekompletna, to znaczy, że do niektórych pojęć (systemów) nie przydzieliłeś żadnego wpisu. Widget ten, podobnie jak domyślny widget WordPressa wyświetlający kategorie, nie pokazuje pustych pojęć z taksonomii, po prostu dlatego, że po ich kliknięci wyświetliłaby się pusta strona.
Jest wiele wtyczek i widgetów, które możesz wykorzystać. Jeśli chcesz zrobić rzeczy bardziej złożone, w szczególności wyświetlić taksonomie w inny sposób niż w formie menu lub widgetów, wyświetlać wpisy w inny sposób niż w normalnym widoku listy, wybierać wpisy po kilku taksonomiach jednocześnie, musisz już umieć programować.

WEBprojektant.pl na YouTube!

Kanał WEBprojektant.pl na YouTubeMam przyjemność ogłosić, że działa nasz kanał na Yotube - WEBprojektant.pl - poradnik webmastera, gdzie możecie znaleźć nasze video tutoriale.

Może nie jest tam jeszcze porażająca ilość poradników dla webmasterów, ale postaram się aktualizować kanał w miarę możliwości. Proszę Was o tematykę jaką chcecie, aby poruszyć w kolejnych tutorialach. Łatwiej mi będzie wybrać na czym się skoncentrować.

Może się przydać

Top 3 webmaster

Nasze statystyki

Użytkowników:
130
Artykułów:
224
Odsłon artykułów:
3280102